Η παραδοσιακή μαγειρική της Χρυσαυγής.

Οι συνταγές της περιοχής παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Σ' ένα τόσο φτωχό τόπο έπρεπε οι άνθρωποι να επιστρατεύουν όλα τα υλικά που προσφέρει η φύση, για να καλύψουν την τοπική κουζίνα. Έτσι π.χ. συναντάμε σε πολλές συνταγές που δεν συνηθίζονται πια, μεγάλη ευρηματικότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αγουρίδες (άγουρα σταφύλια) και τα ξινά κορόμηλα σε αντικατάσταση του λεμονιού.

Οι περισσότερες συνταγές της παραδοσιακής μαγειρικής του χωριού μας, αλλά και όλης της γύρω περιοχής έχουν σαν βάση το αλεύρι. Πίτες και κουρκούτια ήταν τα πιο συνηθισμένα εδέσματα στο καθημερινό τραπέζι, γιατί δεν απαιτούσαν ακριβά υλικά, αλλά και επειδή ήταν πολύ χορταστικά. Παρ' όλα αυτά, δεν υστερούσαν καθόλου σε γευστικότητα ή νοστιμιά. Τα μεν κουρκούτια γίνοταν γρήγορα διότι δεν υπήρχε και πολύς χρόνος ανάμεσα σε γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες, οι δε πίτες μπορούσαν θαυμάσια να αποτελέσουν ολοκληρωμένο γεύμα καθ΄οδόν προς τα χωράφια.

Οι πίτες που παρασκευάζοταν στο χωριό συνήθως ήταν οι εξής: πρασόπιτα, πιτυρόπιτα, ανεβατή, τσιτσόπιτα, αρμόπιτα, τραχανόπιτα, ζυμαρόπιτα, μποντζόπιτα, καλαμποκόπιτα και κολοκυθόπιτα.

Με κορόμηλα ξινά φτιάχνοταν η ξινάδα. Τα κορόμηλα βράζονταν και ξαναβράζονταν, στράγγιζαν σε πετσέτες ή κανέστρες μέχρι να συγκεντρωθεί ο πολτός που αποτελούσε την ξινάδα. Διατηρούνταν όλη τη χρονιά σε μικρά κιούπια και δοχεία. Σ'ένα τόσο μεγάλο υψόμετρο όπου δεν ευδοκιμούν τα εσπεριδοειδή αντικαθιστούσε επάξια το λεμόνι. Αν τα κορόμηλα ήταν γλυκά με τον ίδιο τρόπο πετυχαίναν μια μαρμελάδα που είχε γλυκόξινη γεύση.

Ενδιαφέρουσα είναι επίσης η τεχνική ξήρανσης και διατήρησης μανιταριών και καρπών. Τα μανιτάρια συλλέγοταν ως τα μέσα του φθινοπώρου. Τεμαχίζοταν και ξεραίνοταν σε αρμαθιές ή σε μεγάλα ταψιά στον ήλιο το καλοκαίρι και σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία το φθινόπωρο σε φούρνο, για πολλές ώρες. Κατόπιν περνούσαν απο κασταλαΐ. Το κασταλαΐ ήταν απλή, αλλά πολύ αποτελεσματική διαδικασία με σταχτόνερο, που εκτελούσε χρέη αντισηπτικού σκευάσματος. Έτσι δεν άφηνε να προσβληθούν απο σαράκι μανιτάρια και καρποί, οι οποίοι δεν υπήρχε δυνατότητα να διατηρηθούν διαφορετικά. Αυτή λοιπόν η τεχνική γινόταν ως εξής: σε βραστό νερό έριχναν καθαρή στάχτη, μόνον απο ξύλα, όχι χαρτιά κλπ, και αφήναν να καθίσει. Με τη βοήθεια ενός τρυπητού και μιας ψιλής σίτας (τουλουπάνι) στραγγιζόταν και σουρωνόταν το νερό. Σ'αυτό το νερό περνούσαν οι καρποί για λίγα δευτερόλεπτα μέχρι να βραχούν καλά. Αφού βγαίναν απο το κασταλαΐ στεγνώνοταν και πάλι, στον ήλιο ή σε φούρνο. Δαμάσκηνα, κορόμηλα, αχλάδια σε φέτες, κεράσια και μανιτάρια διατηρούταν με αυτό τον τρόπο όλη τη χρονιά.

Άλλα τρόφιμα που ξεραίνονταν ήταν διάφορα χόρτα, για να χρησιμεύσουν κυρίως ως γέμιση για πίτες τον χειμώνα. Τέτοια χόρτα ήταν: λάπατα, μαυρολάχανα, λουβουδιές και άλλα. Συλλέγονταν κατα την διάρκεια της εποχής τους, τεμαχίζονταν και ξεραίνονταν σε σκιερό μέρος. Αποθηκεύονταν σε καθαρά πάνινα σακουλάκια. Όταν χρειαζόταν να χρησιμοποιηθούν, συνήθως τον χειμώνα, ζεματίζονταν σε βραστό νερό, στραγγίζονταν και μαγειρεύονταν κανονικά.

Το υψηλό θρησκευτικό συναίσθημα που υπάρχει την περιοχή μας διακρίνεται σε πολλές καθημερινές δραστηριότητες όπως η παρασκευή ψωμιού ή μπουγάτσας και συγκεκριμένα το ροφτένιο και η λιψομπόγατσα. Το ροφτένιο ήταν ενα ειδικό ψωμί που γινόταν χωρίς μαγιά και χωρίς προζύμι. Στη θέση τους έμπαινε βασιλικός απο την ημέρα της γιορτής του Σταυρού, καθώς και ρεβύθι τριμμένο. Δεν ήταν εύκολο στην επιτυχία του και οι νοικοκυρές λέγαν πάντα πως γίνεται "με την ευλογία του Θεού και τον βασιλικό του Σταυρού". Η λιψομπόγατσα ήταν επίσης ένα ψωμί (μπουγάτσα) που ψηνόταν σε μπόντσα. Τη φτιάχναν το φθινόπωρο τον καιρό της σποράς. Το μεσημέρι μετά τον κάματο της ημέρας όταν καθόταν για φαγητό, η λιψομπόγατσα τεμαχίζοταν και μοιράζονταν σε συγχωριανούς σε διπλανά κτήματα, με ευχές για "καλή σπορά". Απο το ίδιο ζυμάρι φτιαχνόταν και μια μικρή κουλούρα, η οποία ράβονταν επάνω στον τρουβά που είχε μέσα τον σπόρο, σαν γούρι ή φυλαχτό.

Την ημέρα του πανυγηριού στις 2 Μαΐου οι επισκέπτες που μπαίναν στα σπίτια μας έπρεπε να μείνουν απαραιτήτως για φαγητό. Παραδοσιακά μαγειρευόταν και σερβιριζόταν σε μεγάλες ποσότητες πρώτα μια σούπα που λεγόταν τσορβάς, μετά αρνάκι με φρέσκα κρεμμυδάκια και τέλος σαραγλί και κουραμπιέδες. Όλο το γεύμα συνοδευόταν απο άφθονο σπιτικό κρασί.

Ο τσορβάς ήταν μια σούπα που γινόταν με τα "λιανώματα" δηλαδή τα μικρά κομμάτια του αρνιού, εντεράκια κυρίως, συχνά και η συκωταριά, καμμιά φορά και το κεφαλάκι. Κύριο χαρακτηριστικό αυτής της σούπας ήταν το λευκό της χρώμα. Δηλαδή απο τη συκωταριά χρησιμοποιούταν κυρίως τα λευκά μέρη, (πνεύμονα και γλυκάδια) και λιγότερο συκώτι και σπλήνα. Ήταν επίσης το πρώτο πιάτο σε γαμήλια γεύματα. Το αρνί με φρέσκα κρεμμυδάκια, απλό και πεντανόστιμο μαγειρευόταν με φρέσκο βούτυρο, κόκκινο πιπέρι και λίγα λάπατα.

Τελευταίοι σερβίροταν οι κουραμπιέδες που ήταν, όπως και το σαραγλί, απο τα λίγα γλυκά που συνηθιζόταν σε γιορτές, γάμους κλπ. Σερβιριζόταν με απλό τρόπο, χωρίς άχνη (μια πολυτέλεια που δεν γνωρίζαν τότε).

Οι λαγγίτες στο τηγάνι (θυμίζουν λουκουμάδες), πασπαλισμένες με ζάχαρη, είναι ενα γλυκό που το πηγαίνουν ακόμη και σήμερα στο χωριό, όταν επισκέπτονται μια λεχώνα. Οι λαγγίτες στην πλάκα θυμίζουν πολύ κρέπες. Ψήνονται σε ειδική πλάκα πάνω απο δυνατή φωτιά. Γίνονται γλυκές όταν σερβίρονται με ζάχαρη και καρύδια, ή αλμυρές όταν σερβίρονται με λάδι αλάτι και σκόρδο λιωμένο.

Μερικά απο τα φαγητά και τα ψωμιά που δεν συνηθίζονται πια είναι: ροφτένιο, λιψομπόγατσα, ροσνίτσα, ξινάδα, λαγγίτες, αρνί με φρέσκα κρεμμυδάκια, τσορβάς, τσακαμάκα, κάσια, πρασοζούμι, λαθήρι, πρασοτηγανιά, αγουρίδες με ρύζι, ζεματιστές πιπεριές με αγουρίδα, ρύζι με κορόμηλα, ρύζι με δαμάσκηνα, τσιγαρίδες, σουγλιμάδα, πρόβατο με πατάτες στη γάστρα, πέτουρα με κότα, βοδινό καπαμάς, συκωτάρες με πληγούρι ή τραχανά, σκορδάρι, λουβουδιές με κορόμηλα, κρεμμύδια ξερά ψητά σαλάτα, πληγούρι με ξινοτύρι ή τυρί, μανιτάρια με κρεμμύδια ξερά, πράσο με κεφτεδάκια χοιρινά, πατσάς παγωμένος, μπάτζιος με αυγά, ουρδοπάπαρα, μπακαλιάρος με ρύζι, γριβάδι πλακί και άλλα. Διάφορα κουρκούτια: με μπάτζιο, με μανιτάρια, με μπακαλιάρο, με πατάτες, με πιπεριές και μάσκινο.

Παρ'όλο που τα περιθώρια ήταν στενά ανάμεσα στην επιβίωση και την φαντασία, οι νοικοκυρές επινοούσαν πάντα νόστιμες συνταγές για να κάνουν πιο ενδιαφέρον το καθημερινό τραπέζι.
Κι αυτό είναι πράγματι εντυπωσιακό!

Ευχαριστώ πολύ τις γυναίκες του χωριού για την πολύτιμη βοήθειά τους στη συγκέντρωση των συνταγών.

Βαλεντίνα Μπούσιου

Συνταγές της Χρυσαυγής

Πιπεριές με αγουρίδες

Υλικά

Βράζουμε τις πιπεριές για 10-15 λεπτά. Τις τεμαχίζουμε σε πιατέλα. Λιώνουμε τις αγουρίδες σε γουδί και στραγγίζουμε το ζωμό τους. Προσθέτουμε αυτό το ζωμό στις πιπεριές μαζί με αλάτι, λάδι και λιωμένο σκόρδο.

Σημείωση

Πρόκειται για μιά καλοκαιρινή, δροσερή, σαλάτα,η οποία γίνεται τον Ιουλιο και τον Αύγουστο, όσο δηλαδή είναι πολύ ξινές οι αγουρίδες. Μπορεί να γαρνιρισθεί με ψιλοκομένο μαϊντανό.

Πρασοζούμι

Υλικά

1 πράσο
1 κρεμύδι μέτριο
1/2 κούπα αλεύρι
1 κούπα νερό
αλάτι
1/2 λεμόνι
2 κουταλιές της σούπας βούτυρο

Εκτέλεση

Ψιλοκόβουμε το πράσο και το κρεμύδι. Τα καβουρδίζουμε αρκετά με το λίπος. Σβήνουμε με λεμόνι και προσθέτουμε το αλεύρι λιωμένο σε νερό. Ανακατεύουμε συνεχώς, αν χρειασθεί προσθέτουμε λίγο νερό ακόμη, και σιγοβράζουμε μέχρι να γίνει ένας λείος χυλός σαν μπεσαμέλ.

Σημείωση 1

Στη θέση του λεμονιού παλαιότερα βάζανε 1/2 ποτηράκια ξινάδα.

Σημείωση 2

Στη θέση του βουτύρου συνηθιζόταν το λίπος γουρουνιού (λίγδα)

Κρεμύδια ξηρά σαλάτα

Υλικά

5 μέτρια κρεμύδια ξερά
3/4 κούπας ελαιόλαδο
1/3 κούπας λεμόνι
1 πρέζα ρίγανη
αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση

Ψήνουμε τα κρεμύδια με τη φλούδα τους σε μέτριο φούρνο για μια ώρα περίπου. Αφού ψηθούν και μισοκρυώσουν τα τεμαχίζουμε σε πιατέλα. Προσθέτουμε αλάτι, πιπέρι, λάδι, λεμόνι και πασπαλίζουμε με λίγη ρίγανη. Η σαλάτα τρώγεται και κρύα.

Σημείωση

Η σαλάτα αυτή συνηθιζόταν στα μέρη μας κυρίως το χειμώνα. Τα κρεμύδια ψήνονταν στη ξυλόσομπα ή ακόμη πιο συχνά στη χόβολη σκεπασμένα με στάχτη στις άκρες του τζακιού. Στη θέση του λεμονιού έμπαινε συνήθως ξινάδα.

Σκορδάρι

Υλικά

3 σκελίδες σκόρδο
1 φέτα ψωμί ζυμωτό (μόνο την ψίχα)
1 ποτηράκι του κρασιού ξύδι
2 κουτ. της σούπας λάδι
2/3 ποτ. του κρασιού νερό
αλάτι

Εκτέλεση

Σε γουδί λιώνουμε το σκόρδο με το αλάτι. Προσθέτουμε μιας φέτας ψωμί την ψίχα. Τα δουλεύουμε όλα μαζί και προσθέτουμε το ξύδι και το νερό. Σερβίρεται σε βαθύ πιάτο με λάδι.

Σημείωση

Είναι ένα ταπεινό και φτωχικό πιάτο το οποίο όμως είναι νοστιμότατο.

Λαγγίτες

Υλικά

60 γρ. μαγιά
1 κιλό ζεστό νερό
αλεύρι (όσο πάρει)
1 ½ κουταλάκι αλάτι
1 κουταλάκι τσίπουρο
λάδι για τηγάνι
ζάχαρη

Εκτέλεση

Σε μπώλ λιώνουμε καλά με το χέρι σε λίγο ζεστό νερό τη μαγιά. Ρίχνουμε το αλάτι και σιγά σιγά προσθέτουμε ζεστό νερό και αλεύρι εναλλάξ, με ξύλινη κουτάλα για να μη σβωλιάσει. Αφού το ανακατέψουμε καλά προσθέτουμε το τσίπουρο και κάνουμε ένα ελαφρύ χυλό (να πέφτει από το κουτάλι). Το αφήνουμε σκεπασμένο με πετσέτες σε ζεστό μέρος για μια εως μιάμιση ώρα. Σε καυτό λάδι ρίχνουμε μ'ένα φλυτζανάκι του καφέ το χυλό, και όταν ροδίσουν καλά τις γυρίζουμε και τέλος τις σερβίρουμε πασπαλισμένες με ζάχαρη.

Πρασοτηγανιά

Υλικά

1 κιλό χοιρινό (τηγανιά)
1 κιλό πράσα
κόκκινο πιπέρι
αλάτι
λάδι

Εκτέλεση

Καθαρίζουμε τα πράσα, τα πλένουμε και τα κόβουμε μικρά κομμάτια. Σε βαθύ τηγάνι βάζουμε το λάδι να κάψει. Αφού αλατίσουμε το κρέας, το τηγανίζουμε. Κρατάμε την τηγανιά χωριστά και αφαιρούμε το πολύ λάδι από το τηγάνι.
Στο λίγο λάδι που θα μείνει, καβουρδίζουμε τα πράσα. Ρίχνουμε στο τηγάνι λίγα-λίγα τα πράσα ανακατεύοντας συνεχώς με ξύλινη κουτάλα. Ταυτόχρονα πασπαλίζουμε το φαγητό με κόκκινο πιπέρι.
Αφού καβουρδιστούν όλα τα πράσα προσθέτουμε το κρέας και λίγο νερό και αφήνουμε το φαγητό να βράσει σε σιγανή φωτιά και να μείνει μόνο με το λάδι του.

Σημείωση 1

Αυτό το φαγητό γινόταν με χοιρινό παστό βγαλμένο από την κάδη. Επειδή σήμερα αυτό δεν είναι δυνατό, μπορούμε να αλατίσουμε το κρέας από την προηγούμενη μέρα και να το διατηρήσουμε στο ψυγείο. Μ' αυτόν τον τρόπο γίνεται πολύ πιο νόστιμο

Σημείωση 2

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο γίνεται και η κρεμμυδοτηγανιά με κρεμμύδια ξερά, κομμένα σε φέτες.

Μανιτάρια ξερά με κρεμμύδια

Υλικά

100 γρ. ξερά μανιτάρια
1 κιλό κρεμμύδια
μιση κούπα λάδι
1 κουτ. σούπας κοφτή κόκκινο πιπέρι γλυκό
μια πρέζα ρίγανη
αλάτι
μισή κούπα κόκκινο κρασί
δυόσμος (προαιρετικά)

Εκτέλεση

Μουλιάζουμε τα μανιτάρια σε νερό από το προηγούμενο βράδυ, αν είναι βασιλικά ή καλογράκια, και αν είναι αυτάκια για περίπου 20 λεπτά. Τα στραγγίζουμε και τα βράζουμε για ένα τέταρτο της ώρας.
Καθαρίζουμε τα κρεμμύδια και τα κόβουμε σε χοντρές φέτες. Τα πλένουμε για να μην καίνε πολύ και τα στραγγίζουμε καλά.
Σε σκεύος αχνίζουμε τα κρεμμύδια με το λάδι αρκετά, σε μέτρια φωτιά μέχρι να ροδίσουν. Προσθέτουμε τα μανιτάρια, το πιπέρι, αλάτι και ρίγανη και σβήνουμε με το κρασί. Βάζουμε και μιάμιση κούπα ζεστό νερό και αφήνουμε να σιγοβράσουν με σκεπασμένη την κατσαρόλα μέχρι να μείνουν με πολύ λίγο ζουμί.

Πέτουρα με κότα

Υλικά

μια μεγάλη κότα χωριάτικη
4 λίτρα ζωμό της κότας
500 γρ. πέτουρα
4-5 ώριμες ντομάτες λιωμένες
2 κρεμμύδια
5-6 κουτ. σούπας βούτυρο ή λάδι
αλάτι

Εκτέλεση

Βράζουμε την χωριάτικη κότα για αρκετές ώρες, πολύ καλά. Τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι τριμμένο σε κατσαρόλα με το βούτυρο ή το λάδι. Προσθέτουμε τις ντομάτες και το αλάτι. Βράζουμε για πέντε λεπτά.
Προσθέτουμε το ζωμό της κότας (εάν δεν συμπληρώνει τα 4 λίτρα προσθέτουμε νερό).
Αφού αρχίσει να βράζει ρίχνουμε τα πέτουρα και την κότα τεμαχισμένη και ανακατεύουμε. Αφήνουμε το φαγητό να βράσει για 15 λεπτά περίπου.

Κουρκούτι με μανιτάρια

Τηγανίζουμε αλευρωμένα και ζεματισμένα τα μανιτάρια. Τα συνοδεύουμαι με κουρκούτι, όπως στη συνταγη κουρκούτι με μπάτζιο.

Μπάτζιος ψητός

Ο μπάτζιος συνηθιζόταν να ψήνεται τον χειμώνα στο αναμένο τζάκι. Σε σχάρα ή ακόμη συχνότερα πάνω στη μασιά του τζακιού. Ταυτόχρονα ψηνόταν και φέτες από ζυμωτό ψωμί.

Μπάτζιος με αυγά

Αλευρώνουμε το μπατζιο, κομμένο σε τεμάχια ενάμιση εκατοστού. Τον τηγανίζουμε και μόλις πάρει ρόδινο χρώμα, έχουμε χτυπήσει αυγά για ομελέτα και τα ρίχνουμε στο τηγάνι.

Αρνάκι με φρέσκα κρεμμυδάκια

Υλικά

1 κιλό αρνάκι ή κατσικάκι σε μερίδες
7-8 ματσάκια κρεμμυδάκια φρέσκα
250 γρ. λάπατα φρέσκα
αλάτι
πιπέρι κόκκινο
1 φλυτζάνι του καφέ λάδι
1 κουταλιά φρέσκο βούτυρο

Εκτέλεση

Βράζουμε και ξαφρίζουμε το αρνάκι για μιάμιση περίπου ώρα. Καθαρίζουμε και κόβουμε τα κρεμμυδάκια σε κομμάτια 4 περίπου εκατοστών. Το ίδιο κάνουμε και με τα λάπατα. Βάζουμε να ζεσταθεί το λάδι μαζί με το βούτυρο και καβουρδίζουμε τα κρεμμυδάκια μαζί με τα λάπατα. Μόλις μαραθούν προσθέτουμε το αρνάκι, ανάλογο ζουμί από το αρνάκι, αλάτι, κόκκινο πιπέρι και αφήνουμε να σιγοβράσει το φαγητό.

Τσιορβάς

Υλικά

1 συκωταριά αρνίσια μαζί με τα εντεράκια
1 κεφαλάκι (προαιρετικά)
1 κούπα ρύζι σουπέ
2 κουταλιές βούτυρο
Αλάτι, πιπέρι
2 αυγά χωριάτικα
Λεμόνι

Εκτέλεση

Πλένουμε πολύ καλά τα εντεράκια και τα γυρίζουμε για να πλυθούν και εσωτερικά. Απο τη συκωταριά χρησιμοποιούμε κυρίως τα λευκά μέρη (πνεύμονα και γλυκάδια) και λιγότερο συκώτι και σπλήνα για να είναι λευκή η σούπα μας. Τα ζεματίζουμε και τα ψιλοκόβουμε.
Βράζουμε το κεφαλάκι, ξαφρίζουμε και κρατάμε όσα μέρη τρώγονται: μυαλά, γλώσσα, μάγουλα και κυρίως το ζουμί του. Σε βαθιά κατσαρόλα αχνίζουμε λίγο τα εντόσθια και τα εντεράκια με βούτυρο.
Προσθέτουμε το ζουμί απο το κεφαλάκι και τα βράζουμε για δεκαπέντε περίπου λεπτά. Ρίχνουμε και το ρύζι καθαρισμένο και πλυμένο, αλατοπιπερώνουμε και αφήνουμε τη σούπα μας να βράσει. Όταν τελειώσει το βράσιμο και αφού μισοκρυώσει κάνουμε αυγολέμονο με χωριάτικα αυγά.

Η σούπα αυτή ήταν το παραδοσιακό πιάτο της νύχτας της Ανάστασης στη θέση της σημερινής μαγειρίτσας. Επίσης ήταν το πρώτο πιάτο σε γαμήλια γεύματα. Εκεί μαγειρευόταν σε μεγάλες ποσότητες μέσα σε καζάνια.

Γριβάδι ψαρόσουπα

Υλικά

Το κεφάλι απο ενα μεγάλο γριβάδι και δυο φέτες ψαριού ακόμη
Μια κούπα ρύζι σουπέ.
Λεμόνι
Αλάτι, πιπέρι
Ενα κρεμμύδι
Λάδι

Εκτέλεση

Αχνίζουμε ψιλοκομμένο το κρεμμύδι. Προσθέτουμε τόσο νερό, ώστε να σκεπάζει το ψάρι. Μόλις πάρει μια δυό βράσεις, περίπου για ένα τέταρτο της ώρας, προσθέτουμε το ρύζι, αλάτι, πιπέρι και λεμόνι. Σιγοβράζουμε για άλλο ένα τέταρτο της ώρας, μέχρι η σούπα να χυλώσει.

Γριβάδι σκέτο (πλακί) στο φούρνο

Υλικά

1-2 κιλά γριβάδι
2-3 ντομάτες λιωμένες ή 1-2 κουτ. πάστα
Αλάτι, πιπέρι
Μισή κούπα λάδι
3 σκελίδες σκόρδο, 2 κρεμμύδια
Δυόσμος τριμένος
2-3 πατατούλες ή μια κουταλιά αλεύρι

Εκτέλεση

Αλατίζουμε το γριβάδι 2-3 ώρες πριν το μαγειρέψουμε. Το τοποθετούμε σε ταψί και προσθέτουμε ψιλοκομμένα τα κρεμμύδια, σε φέτες ή ολόκληρες τις σκελίδες του σκόρδου, το δυόσμο, αλάτι, πιπέρι και τις ντομάτες περασμένες απο τον τρίφτη ή την πάστα λιωμένη σε νερό, τόσο ώστε να έρθει μέχρι τα μισά του ψαριού. Τοποθετούμε και τις πατατούλες αλατισμένες και ψήνουμε σε μέτριο φούρνο για περίπου 1 ώρα.

Ούρδα τηγανητή

Υλικά

2 κουταλιές της σούπας αλεύρι
3 κουταλιές της σούπας ούρδα
1 χωριάτικο αυγό
1 κουταλιά λίπος (βούτυρο ή λίγδα)
Ανάλογο νερό

Εκτέλεση

Σε μπωλ λιώνουμε το αλεύρι σε νερό και μετά προσθέτουμε το αυγό και την ούρδα, φτιάχνοντας ενα χυλό. Σε τηγάνι λιώνουμε το λίπος και προσθέτουμε το χυλό μας ανακατεύοντας συνεχώς.

Ντομάτες τουρσί

Υλικά

Άγουρες ντομάτες
200 γρ. αλάτι χοντρό
3 κουταλιές του γλυκού ξινό

Εκτέλεση

Σε χλιαρό νερό τόσο όσο να σκεπάζει τις ντομάτες, λιώνουμε το αλάτι και το ξινό, αφήνουμε να κρυώσει και τοποθετούμε τις ντομάτες σε βάζα. Τις σκεπάζουμε με το νερό, μόλις αυτό κρυώσει. Προσθέτουμε στο βάζο λίγο σέλινο και 2-3 σκελίδες σκόρδο για άρωμα. Ανα διαστήματα γυρίζουμε τα βάζα για να πάει παντού το αλάτι. Θα είναι έτοιμα σε 15 έως 20 ημέρες.